Từ bao đời nay, con ba khía đã gắn bó với đời sống cư dân vùng rừng ngập mặn, trở thành nguồn sinh kế quan trọng của nhiều hộ dân, không chỉ mang giá trị kinh tế, nghề muối ba khía còn là kết tinh của tri thức dân gian được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Đặc biệt nghề muối ba khía được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đã khẳng định giá trị đặc sắc của nghề truyền thống này, đồng thời mở ra nhiều cơ hội để quảng bá hình ảnh, văn hóa và con người Phan Ngọc Hiển đến với bạn bè trong và ngoài nước.

3 khía Rạch Gốc một đặc sản miền quê xã Phan Ngọc Hiển nỗi tiếng khắp cả nước

Vào mùa ba khía hội, khắp những cánh rừng đước, rừng mắm trên địa bàn xã trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Khi màn đêm buông xuống, ánh đèn pin len lỏi dưới những tán rừng xanh, tiếng cười nói rộn rã hòa cùng nhịp nước lớn tạo nên một khung cảnh lao động đầy sức sống. Theo kinh nghiệm của người dân địa phương, ba khía hội xuất hiện theo từng con nước và thường kéo dài từ 2–3 ngày. Đây là thời điểm ba khía đồng loạt rời hang đi kiếm ăn, vì vậy việc khai thác thuận lợi hơn rất nhiều. Trung bình mỗi người có thể thu hoạch từ 15–20 kg ba khía trong một đợt, mang lại nguồn thu nhập đáng kể. Cùng với hoạt động khai thác, các cơ sở thu mua, chế biến ba khía trên địa bàn cũng bước vào vụ sản xuất cao điểm. Ba khía tươi sau khi thu mua được sơ chế, muối theo phương pháp truyền thống, tạo nên đặc sản mang đậm hương vị vùng đất cực Nam và được tiêu thụ rộng rãi tại nhiều tỉnh, thành trong cả nước.

Theo chân một người dân  bắt ba khía để mưu sinh

Chị Nguyễn Hồng Đạm, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Châu Sang, cho biết: "Hiện nay mới là đầu mùa nên sản lượng nguyên liệu chưa nhiều. Mỗi ngày cơ sở thu mua khoảng 1 đến 1,5 tấn ba khía tươi, giá thu mua dao động từ 40.000 đến 70.000 đồng/kg tùy theo kích cỡ. Khi bước vào chính vụ, sản lượng sẽ tăng đáng kể, cơ sở cũng nâng công suất chế biến để đáp ứng nhu cầu của thị trường trong và ngoài tỉnh."

Cty TNHH Châu Sang thu mua ba khía tươi sống của người dân

Nhờ nguồn nguyên liệu dồi dào cùng bí quyết chế biến truyền thống, nhiều sản phẩm từ ba khía của Phan Ngọc Hiển ngày càng khẳng định được thương hiệu trên thị trường. Đặc biệt, món ba khía muối trộn với tỏi, ớt, đường, chanh hay tắc đã trở thành đặc sản nổi tiếng của Cà Mau, hấp dẫn thực khách bởi vị mặn, ngọt, chua, cay hòa quyện cùng hương thơm đặc trưng không nơi nào có được. Không chỉ là mùa khai thác thủy sản, mùa ba khía hội còn mang đậm giá trị văn hóa và là sản phẩm du lịch đặc sắc của địa phương. Đến với xã Phan Ngọc Hiển vào thời điểm này, du khách có cơ hội trực tiếp theo chân người dân vào rừng trải nghiệm bắt ba khía, tìm hiểu quy trình muối ba khía truyền thống, thưởng thức những món ăn dân dã đậm đà hương vị miền sông nước và khám phá hệ sinh thái rừng ngập mặn độc đáo của vùng đất cực Nam. Giữa màu xanh bạt ngàn của những cánh rừng đước, hình ảnh người dân cần mẫn mưu sinh trong mùa ba khía hội không chỉ phản ánh nét đẹp lao động mà còn thể hiện sự gắn bó hài hòa giữa con người với thiên nhiên. Chính những giá trị văn hóa, lịch sử, nghề truyền thống và sự mến khách của người dân đã tạo nên sức hút riêng cho vùng đất Phan Ngọc Hiển.

Sản phẩm Ba khía trộn được Cty TNHH Châu Sang chế biến với gia vị

Mùa ba khía hội hôm nay không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân mà còn góp phần quảng bá hình ảnh quê hương, bảo tồn nghề truyền thống và thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng. Với những tiềm năng sẵn có cùng sự quan tâm đầu tư của địa phương, đặc sản ba khía Phan Ngọc Hiển đang từng bước vươn xa, trở thành niềm tự hào của vùng đất Cà Mau và là điểm hẹn hấp dẫn đối với du khách muốn khám phá những giá trị nguyên sơ, bình dị nơi cực Nam Tổ quốc./.